กินโปรตีนเกินพอดี ภัยเงียบที่อาจส่งผลเสียต่อร่างกาย
1. ปริมาณโปรตีนที่เหมาะสมต่อร่างกาย
สำหรับผู้ใหญ่สุขภาพดีทั่วไป ปริมาณโปรตีนพื้นฐานที่แนะนำอยู่ที่ประมาณ 0.8 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน
ตัวอย่างเช่น ผู้ที่มีน้ำหนัก 60 กิโลกรัม อาจต้องการโปรตีนประมาณ 48 กรัมต่อวัน
อย่างไรก็ตาม ผู้สูงอายุ ผู้ที่ออกกำลังกายเป็นประจำ และผู้ป่วยบางกลุ่ม อาจต้องการโปรตีนมากกว่านี้ ขณะที่ผู้ป่วยโรคไตบางระยะอาจจำเป็นต้องจำกัดโปรตีนตามคำแนะนำของแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร
2. การเดินทางของของเสียจากโปรตีน
เมื่อร่างกายย่อยโปรตีน จะได้กรดอะมิโนเพื่อนำไปใช้ประโยชน์ ส่วนกรดอะมิโนที่ถูกนำไปเผาผลาญจะเกิดของเสียที่มีไนโตรเจน
ตับ: เปลี่ยนแอมโมเนียซึ่งเป็นสารที่มีพิษให้เป็นยูเรีย
ไต: ทำหน้าที่กรองและขับยูเรียออกจากร่างกายผ่านทางปัสสาวะ
ปอด: ขับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ที่เกิดจากกระบวนการเผาผลาญสารอาหารออกทางลมหายใจ
การรับประทานโปรตีนมากขึ้นทำให้ร่างกายต้องจัดการของเสียจากการเผาผลาญโปรตีนมากขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าจะทำให้อวัยวะเสียหายโดยตรงในทุกคน
3. อันตรายจากการกินโปรตีนมากเกินไป
ผลกระทบต่อไต
การรับประทานโปรตีนสูงอาจเพิ่มภาระการกรองของไต โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคไตเรื้อรัง ซึ่งควรควบคุมปริมาณโปรตีนอย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าการกินโปรตีนสูงทำให้เกิดโรคไตในผู้ที่มีไตแข็งแรงทุกคน
ผลกระทบต่อระบบทางเดินอาหาร
หากรับประทานอาหารโปรตีนสูงจนลดการกินผัก ผลไม้ และธัญพืช อาจทำให้ได้รับใยอาหารไม่เพียงพอ ส่งผลให้ท้องผูกหรือระบบขับถ่ายทำงานผิดปกติได้
ผลกระทบต่อการทำงานของตับ
ตับมีหน้าที่จัดการของเสียจากการเผาผลาญโปรตีน ผู้ป่วยโรคตับรุนแรงบางรายอาจต้องได้รับการปรับปริมาณและชนิดของโปรตีนตามภาวะสุขภาพ โดยไม่ควรลดโปรตีนเองจนเสี่ยงต่อภาวะขาดสารอาหาร
ความเสี่ยงจากการรับประทานอาหารไม่สมดุล
การเน้นโปรตีนมากเกินไปอาจทำให้ได้รับสารอาหารอื่นไม่เพียงพอ รวมถึงอาจได้รับพลังงานเกินความต้องการ หากเลือกแหล่งโปรตีนที่มีไขมันอิ่มตัวสูงเป็นประจำ ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด
4. วิธีรับประทานโปรตีนอย่างเหมาะสม
เลือกรับประทานโปรตีนจากแหล่งที่หลากหลาย เช่น ปลา ไข่ เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ถั่ว และผลิตภัณฑ์จากนม
รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ และเพิ่มผักผลไม้ให้เหมาะสม
ปรับปริมาณโปรตีนให้สัมพันธ์กับอายุ น้ำหนักตัว และกิจกรรมประจำวัน
ผู้ที่มีโรคไตหรือโรคตับควรปรึกษาแพทย์หรือนักกำหนดอาหารก่อนปรับอาหาร
ไม่จำเป็นต้องรับประทานอาหารเสริมโปรตีน หากได้รับโปรตีนเพียงพอจากอาหารตามปกติ
