โรคความดันโลหิตสูงเทียม คืออะไร? รู้จัก White Coat Hypertension และวิธีวัดความดันให้แม่นยำ
White Coat Hypertension คืออะไร?
White Coat Hypertension คือภาวะที่ผู้ป่วยมี ค่าความดันโลหิตสูงเมื่อตรวจในโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาล แต่เมื่อวัดความดันในชีวิตประจำวัน เช่น ที่บ้าน ค่าความดันกลับอยู่ในระดับปกติ
ชื่อ “White Coat” มาจากภาพของบุคลากรทางการแพทย์ที่สวมเสื้อกาวน์ ซึ่งสำหรับบางคนอาจกระตุ้นให้เกิดความรู้สึกกังวลและทำให้ระบบประสาทตอบสนอง ส่งผลให้หัวใจเต้นเร็วขึ้นและความดันโลหิตเพิ่มขึ้นชั่วคราว
สาเหตุที่ทำให้ความดันสูงเทียม
สาเหตุที่พบได้บ่อย ได้แก่ ความเครียดหรือความวิตกกังวล เมื่อต้องพบแพทย์หรือเข้ารับการตรวจ, ความเหนื่อยล้า เช่น เพิ่งเดินทางหรือทำกิจกรรมก่อนวัดความดัน รวมถึง ความกลัวผลตรวจ หรือมีประสบการณ์ไม่ดีเกี่ยวกับการรักษาในอดีต
นอกจากนี้ การดื่มกาแฟ สูบบุหรี่ ออกกำลังกายก่อนตรวจ การนั่งผิดท่า หรือใช้ผ้าพันแขนวัดความดันที่มีขนาดไม่เหมาะสม ก็อาจทำให้ค่าความดันคลาดเคลื่อนได้เช่นกัน
ความดันสูงเทียม อันตรายหรือไม่?
แม้ White Coat Hypertension จะไม่เหมือนกับโรคความดันโลหิตสูงที่เกิดขึ้นตลอดเวลา แต่ก็ ไม่ควรละเลย เพราะผู้ที่มีภาวะนี้บางรายอาจมีโอกาสพัฒนาไปเป็นโรคความดันโลหิตสูงในอนาคต
แพทย์จึงอาจแนะนำให้ติดตามค่าความดันอย่างสม่ำเสมอ โดยวัดความดันที่บ้าน หรือใช้เครื่องติดตามความดันโลหิตตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อประเมินว่าค่าความดันสูงเฉพาะในสถานพยาบาลหรือสูงในชีวิตประจำวันด้วย
3 วิธีช่วยให้วัดความดันได้แม่นยำขึ้น
1. มีเครื่องวัดความดันไว้ที่บ้าน
เลือกเครื่องที่ได้มาตรฐานและใช้ผ้าพันแขนขนาดเหมาะสม เพื่อช่วยเปรียบเทียบค่าความดันระหว่างที่บ้านกับสถานพยาบาล
2. วัดความดันในขณะที่ร่างกายและจิตใจผ่อนคลาย
ก่อนวัดควรนั่งพักอย่างน้อยประมาณ 5 นาที ไม่พูดคุยระหว่างการวัด และวางแขนให้อยู่ในระดับเดียวกับหัวใจ
3. หลีกเลี่ยงปัจจัยที่ทำให้ความดันสูงชั่วคราว
ควรหลีกเลี่ยงกาแฟ เครื่องดื่มคาเฟอีน บุหรี่ และการออกกำลังกายอย่างน้อยประมาณ 30 นาทีก่อนวัดความดัน รวมถึงควรปัสสาวะให้เรียบร้อยก่อนตรวจ
อย่าตัดสินจากค่าความดันเพียงครั้งเดียว
การวัดความดันสูงเพียงครั้งเดียว ไม่ได้หมายความว่าจะเป็นโรคความดันโลหิตสูงเสมอไป ควรวัดซ้ำในช่วงเวลาที่เหมาะสม บันทึกค่าความดันอย่างต่อเนื่อง และนำข้อมูลไปให้แพทย์ประเมินร่วมกับปัจจัยด้านสุขภาพอื่น ๆ
หากวัดความดันที่บ้านแล้วพบว่าค่าสูงต่อเนื่อง หรือมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดศีรษะรุนแรง เจ็บหน้าอก หายใจลำบาก แขนขาอ่อนแรง หรือพูดไม่ชัด ควรเข้ารับการประเมินจากแพทย์โดยเร็ว
เพราะการรู้จักค่าความดันของตัวเองและวัดอย่างถูกวิธี คือหนึ่งในขั้นตอนสำคัญของการดูแลหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาว
