แชร์

สารก่อมะเร็ง ภัยร้ายใกล้ตัว

อัพเดทล่าสุด: 26 ก.ค. 2026
1 ผู้เข้าชม
สารก่อมะเร็ง ภัยร้ายใกล้ตัว
รู้เท่าทัน หลีกเลี่ยงความเสี่ยง เพราะการป้องกันมะเร็งเริ่มต้นได้จากชีวิตประจำวัน
คำว่า “สารก่อมะเร็ง” หมายถึง สารหรือปัจจัยบางอย่างที่สามารถทำลายสารพันธุกรรม รบกวนการทำงานของเซลล์ หรือเพิ่มโอกาสที่เซลล์ภายในร่างกายจะเจริญเติบโตผิดปกติจนพัฒนาเป็นมะเร็งได้ สารก่อมะเร็งไม่ได้มีเฉพาะสารเคมีอันตรายในโรงงานเท่านั้น แต่ยังรวมถึงควันบุหรี่ เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ รังสีอัลตราไวโอเลต อาหารบางประเภท และมลพิษทางอากาศที่เราอาจสัมผัสอยู่เป็นประจำ

อย่างไรก็ตาม การสัมผัสสารก่อมะเร็งไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะต้องเป็นมะเร็งทันที ความเสี่ยงของแต่ละคนขึ้นอยู่กับชนิดของสาร ปริมาณและระยะเวลาที่สัมผัส อายุ สุขภาพพื้นฐาน พฤติกรรมการใช้ชีวิต รวมถึงปัจจัยทางพันธุกรรม ดังนั้น การรู้จักแหล่งกำเนิดและลดการสัมผัสอย่างต่อเนื่องจึงเป็นอีกวิธีสำคัญที่ช่วยลดความเสี่ยงในระยะยาวได้


1. บุหรี่และควันบุหรี่
บุหรี่เป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงของโรคมะเร็งที่สามารถหลีกเลี่ยงได้ ควันบุหรี่ประกอบด้วยสารเคมีจำนวนมากที่สามารถทำลาย DNA และรบกวนกลไกการซ่อมแซมเซลล์ของร่างกาย เมื่อเซลล์ได้รับความเสียหายซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน อาจเพิ่มโอกาสเกิดการแบ่งตัวผิดปกติและพัฒนาเป็นเซลล์มะเร็ง

การสูบบุหรี่สัมพันธ์กับมะเร็งหลายชนิด เช่น มะเร็งปอด มะเร็งช่องปาก มะเร็งลำคอ มะเร็งกล่องเสียง มะเร็งหลอดอาหาร มะเร็งกระเพาะอาหาร มะเร็งตับ มะเร็งไต มะเร็งกระเพาะปัสสาวะ และมะเร็งตับอ่อน นอกจากนี้ ผู้ที่ไม่ได้สูบบุหรี่แต่ได้รับควันบุหรี่มือสองเป็นประจำก็มีความเสี่ยงต่อสุขภาพเช่นกัน

แนวทางลดความเสี่ยง
การเลิกสูบบุหรี่เป็นสิ่งที่ให้ประโยชน์ต่อสุขภาพได้ในทุกช่วงอายุ ควรหลีกเลี่ยงบริเวณที่มีควันบุหรี่ ไม่สูบบุหรี่ภายในบ้านหรือรถยนต์ และช่วยกันสร้างพื้นที่ปลอดบุหรี่สำหรับเด็ก ผู้สูงอายุ และสมาชิกในครอบครัว การสูบบุหรี่น้อยลงอาจยังไม่เพียงพอ เพราะไม่มีระดับการสูบบุหรี่ที่ถือว่าปลอดภัยอย่างแท้จริง


2. เครื่องดื่มแอลกอฮอล์
หลายคนอาจเข้าใจว่าเครื่องดื่มแอลกอฮอล์บางประเภท เช่น ไวน์ มีความเสี่ยงน้อยกว่าเครื่องดื่มชนิดอื่น แต่ในความเป็นจริง เครื่องดื่มทุกชนิดที่มีแอลกอฮอล์สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งได้ ไม่ว่าจะเป็นเบียร์ ไวน์ สุรา หรือเครื่องดื่มผสมแอลกอฮอล์

เมื่อร่างกายย่อยสลายแอลกอฮอล์ จะเกิดสารที่ชื่อว่าอะซีตัลดีไฮด์ ซึ่งสามารถทำลาย DNA และโปรตีนภายในเซลล์ได้ นอกจากนี้ แอลกอฮอล์ยังอาจรบกวนการดูดซึมสารอาหารบางชนิดและส่งผลต่อระดับฮอร์โมนในร่างกาย การดื่มแอลกอฮอล์สัมพันธ์กับความเสี่ยงของมะเร็งช่องปาก ลำคอ กล่องเสียง หลอดอาหาร ตับ เต้านม ลำไส้ใหญ่และไส้ตรง โดยทั่วไปความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้นตามปริมาณที่ดื่ม

แนวทางลดความเสี่ยง
การไม่ดื่มแอลกอฮอล์เป็นทางเลือกที่ช่วยลดความเสี่ยงได้มากที่สุด สำหรับผู้ที่ดื่มเป็นประจำ ควรเริ่มจากการลดปริมาณ ลดความถี่ หลีกเลี่ยงการดื่มหนัก และไม่ใช้แอลกอฮอล์เป็นเครื่องมือช่วยผ่อนคลายหรือนอนหลับ การหยุดหรือลดการดื่มสัมพันธ์กับการลดความเสี่ยงของมะเร็งบางชนิดในระยะยาว


3. สารอันตรายจากวัสดุภายในอาคาร
วัสดุก่อสร้าง เฟอร์นิเจอร์ กาว สี และผลิตภัณฑ์ตกแต่งอาคารบางประเภทอาจปล่อยสารที่เป็นอันตรายออกมา โดยเฉพาะเมื่ออาคารมีการระบายอากาศไม่ดี หรืออยู่ระหว่างการรื้อถอนและปรับปรุง อย่างไรก็ตาม ไม่ได้หมายความว่าวัสดุก่อสร้างทุกชนิดจะก่อมะเร็ง ความเสี่ยงขึ้นอยู่กับชนิดของสาร ความเข้มข้น และระยะเวลาที่สัมผัส

ตัวอย่างที่ควรระวัง ได้แก่ แร่ใยหินหรือแอสเบสตอส ซึ่งอาจพบในวัสดุก่อสร้างเก่าบางชนิด เมื่อวัสดุแตกหรือถูกเจาะ ตัด และรื้อถอน เส้นใยขนาดเล็กอาจฟุ้งกระจายและถูกสูดเข้าสู่ปอด การสัมผัสแอสเบสตอสสัมพันธ์กับมะเร็งปอดและมะเร็งเยื่อหุ้มปอดหรือเมโสเธลิโอมา

อีกตัวอย่างคือ ฟอร์มาลดีไฮด์ ซึ่งอาจพบในผลิตภัณฑ์ไม้ประกอบ กาว หรือผลิตภัณฑ์บางประเภท การได้รับในระดับสูงหรือสัมผัสจากการทำงานเป็นเวลานานสัมพันธ์กับมะเร็งบริเวณโพรงจมูกและคอหอยส่วนหลัง รวมถึงมะเร็งเม็ดเลือดขาวบางชนิด

แนวทางลดความเสี่ยง
ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน เปิดประตูและหน้าต่างให้อากาศถ่ายเท โดยเฉพาะหลังติดตั้งเฟอร์นิเจอร์ใหม่หรือทาสี หลีกเลี่ยงการเจาะ ตัด หรือรื้อวัสดุเก่าที่สงสัยว่ามีแอสเบสตอสด้วยตนเอง หากต้องปรับปรุงอาคารควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบและดำเนินการด้วยอุปกรณ์ป้องกันที่เหมาะสม


4. แสงแดดและรังสีอัลตราไวโอเลต
แสงแดดมีประโยชน์ต่อร่างกายในหลายด้าน แต่การได้รับรังสีอัลตราไวโอเลตหรือรังสี UV มากเกินไปสามารถทำลายเซลล์ผิวหนัง ทำให้ผิวไหม้ เกิดริ้วรอยก่อนวัย และเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนัง รวมถึงมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา

รังสี UV ไม่ได้มาจากแสงแดดเพียงอย่างเดียว แต่ยังอาจมาจากเครื่องทำผิวแทนหรือหลอดไฟที่ปล่อยรังสี UV ได้ด้วย แม้ผู้ที่มีผิวเข้มหรือไม่ค่อยเกิดอาการผิวไหม้ก็ยังสามารถได้รับความเสียหายจากรังสี UV และมีความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนังได้

แนวทางลดความเสี่ยง
ควรหลีกเลี่ยงการอยู่กลางแดดเป็นเวลานาน โดยเฉพาะช่วงที่แดดจัด เลือกอยู่ในที่ร่ม สวมเสื้อแขนยาว หมวกปีกกว้างและแว่นกันแดด พร้อมใช้ครีมกันแดดที่ป้องกันได้ทั้งรังสี UVA และ UVB และทาซ้ำเมื่ออยู่กลางแจ้งเป็นเวลานานหรือมีเหงื่อออกมาก

ควรหมั่นสังเกตไฝหรือรอยโรคบนผิวหนัง หากพบว่ามีขนาด สี หรือรูปร่างเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว มีแผลเรื้อรัง เลือดออก หรือไม่หายภายในระยะเวลาที่เหมาะสม ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์


5. เนื้อสัตว์แปรรูป
เนื้อสัตว์แปรรูปหมายถึงเนื้อสัตว์ที่ผ่านกระบวนการหมัก ดอง รมควัน ใส่เกลือ หรือใช้วิธีอื่นเพื่อเพิ่มรสชาติและยืดอายุการเก็บรักษา ตัวอย่างเช่น ไส้กรอก แฮม เบคอน ฮอตดอก กุนเชียง เนื้อกระป๋อง และเนื้อรมควัน

องค์การวิจัยมะเร็งระหว่างประเทศจัดให้การบริโภคเนื้อสัตว์แปรรูปเป็นปัจจัยที่มีหลักฐานเพียงพอว่าสามารถก่อมะเร็งในมนุษย์ โดยมีความเชื่อมโยงชัดเจนกับมะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรง อย่างไรก็ตาม การอยู่ในกลุ่มเดียวกับบุหรี่หรือแอสเบสตอสไม่ได้หมายความว่าอันตรายเท่ากัน การจัดกลุ่มดังกล่าวบอกถึงความชัดเจนของหลักฐาน ไม่ได้บอกว่าความเสี่ยงมีขนาดเท่ากัน

แนวทางลดความเสี่ยง
ควรลดความถี่และปริมาณการรับประทานเนื้อสัตว์แปรรูป ไม่จำเป็นต้องรับประทานเป็นอาหารประจำทุกวัน เลือกแหล่งโปรตีนที่หลากหลายมากขึ้น เช่น ปลา ไข่ ถั่ว เต้าหู้ เนื้อสัตว์สดไม่ติดมัน และรับประทานผัก ผลไม้ รวมถึงธัญพืชไม่ขัดสีเพื่อเพิ่มใยอาหาร ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของรูปแบบการรับประทานอาหารที่ส่งเสริมสุขภาพลำไส้


6. มลพิษทางอากาศ
มลพิษทางอากาศอาจมาจากควันรถยนต์ โรงงานอุตสาหกรรม การเผาไหม้ การก่อสร้าง ไฟป่า และกิจกรรมต่าง ๆ ที่ปล่อยฝุ่นหรือสารเคมีออกสู่อากาศ โดยเฉพาะฝุ่นละอองขนาดเล็ก เช่น PM2.5 ซึ่งสามารถเข้าสู่ระบบทางเดินหายใจและลงลึกถึงเนื้อปอดได้

องค์การวิจัยมะเร็งระหว่างประเทศจัดให้มลพิษทางอากาศภายนอกเป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์ และมีหลักฐานเชื่อมโยงกับมะเร็งปอด นอกจากความเสี่ยงต่อมะเร็งแล้ว มลพิษทางอากาศยังสัมพันธ์กับโรคระบบทางเดินหายใจ โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคหัวใจและหลอดเลือด รวมถึงโรคหลอดเลือดสมอง

แนวทางลดความเสี่ยง
ควรติดตามข้อมูลคุณภาพอากาศก่อนออกจากบ้าน ลดกิจกรรมกลางแจ้งเมื่อค่าฝุ่นอยู่ในระดับสูง โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เด็ก ผู้ป่วยโรคปอดและโรคหัวใจ หากจำเป็นต้องออกนอกอาคารควรใช้หน้ากากที่สามารถกรองฝุ่นขนาดเล็กได้อย่างเหมาะสม ภายในบ้านควรปิดช่องทางที่ฝุ่นเข้ามา ทำความสะอาดด้วยวิธีที่ไม่ทำให้ฝุ่นฟุ้ง และหลีกเลี่ยงการเผาขยะหรือสูบบุหรี่ภายในบ้าน

บทความที่เกี่ยวข้อง
เช็กลิสต์สัญญาณเตือนโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ที่ไม่ควรมองข้าม
มะเร็งลำไส้ใหญ่เป็นโรคที่สามารถเกิดขึ้นได้โดยที่ผู้ป่วยอาจไม่แสดงอาการชัดเจนในระยะแรก บางคนอาจมีเพียงความผิดปกติเล็กน้อยเกี่ยวกับการขับถ่าย เช่น ท้องผูกบ่อยขึ้น ถ่ายไม่สุด หรือมีเลือดปนในอุจจาระ จึงทำให้เข้าใจว่าเป็นเพียงอาการของโรคริดสีดวงทวารหรือปัญหาทางเดินอาหารทั่วไป อย่างไรก็ตาม หากความผิดปกติเหล่านี้เกิดขึ้นต่อเนื่อง เป็นมากขึ้น หรือมีหลายอาการร่วมกัน ควรเข้ารับการตรวจจากแพทย์เพื่อค้นหาสาเหตุ เพราะการตรวจพบโรคตั้งแต่ระยะเริ่มต้นช่วยเพิ่มโอกาสในการรักษาและลดความเสี่ยงของภาวะแทรกซ้อนได้
25 ก.ค. 2026
9 ข้อที่อาจเสี่ยง “โรคไต” สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม
ไตเป็นอวัยวะสำคัญที่ช่วยกรองของเสียและน้ำส่วนเกินออกจากเลือด รักษาสมดุลของน้ำและแร่ธาตุ รวมถึงมีส่วนช่วยควบคุมความดันโลหิต เมื่อไตเริ่มทำงานผิดปกติ ร่างกายอาจแสดงความเปลี่ยนแปลงหลายรูปแบบ แต่โรคไตเรื้อรังในระยะแรกมักไม่แสดงอาการชัดเจน ผู้ป่วยจำนวนมากจึงไม่ทราบว่าตนเองมีความผิดปกติจนกระทั่งตรวจเลือดหรือตรวจปัสสาวะพบ
25 ก.ค. 2026
นิ้วล็อค หรือ Trigger Finger
นิ้วล็อค หรือ Trigger Finger เรื่องใกล้ตัวที่เกิดขึ้นได้ทุกเพศทุกวัย เป็นความผิดปกติของมือที่ไม่สามารถงอหรือเหยียดได้อย่างปกติ อาจเป็นนิ้วเดียวหรือหลายนิ้วโดยเฉพาะกลุ่มคนทำงานในออฟฟิศ เนื่องจากคนกลุ่มนี้ต้องใช้นิ้วมือในการพิมพ์คีย์บอร์ด สมาร์ทโฟน หรือใช้ข้อมือขยับเมาส์คอมพิวเตอร์เป็นเวลานานๆ จึงมีโอกาสเป็นโรคนิ้วล็อคได้ เกิดจากการอักเสบหนาตัวของปลอกเอ็นกล้ามเนื้อที่นิ้ว ทำให้เอ็นและกล้ามเนื้อที่อยู่ภายในไม่สามารถยืดหดได้ตามปกติ นิ้วจึงเกิดการล็อค ไม่สามารถกลับมายืดตรงได้ตามปกติสาเหตุของโรคนิ้วล็อค การใช้งานของมือและนิ้วมือมาก ระยะเวลานาน หรือบุคคลที่ต้องทำงานโดยการกำมือแน่น ๆ เป็นประจำ จนทำให้เกิดการอักเสบของเยื่อหุ้มเส้นเอ็นงอนิ้วที่บริเวณฝ่ามือตรงตำแหน่งโคนนิ้ว ทำให้นิ้วขยับได้ไม่ดี งอข้อนิ้วมือแล้วไม่สามารถเหยียดกลับคืนได้เหมือนเดิม หรือรู้สึกเหมือนนิ้วถูกล็อคไว้
12 มิ.ย. 2024
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และ นโยบายคุกกี้
Powered By MakeWebEasy Logo MakeWebEasy