ภัยเงียบ! โรคไขมันสะสมที่ตับ รู้เร็ว ป้องกันได้ก่อนตับเสียหาย
โรคไขมันสะสมที่ตับคืออะไร?
โรคไขมันสะสมที่ตับ คือภาวะที่มีไขมันสะสมอยู่ภายในเซลล์ตับมากกว่าปกติ โดยเฉพาะในผู้ที่มีน้ำหนักเกิน โรคเบาหวาน ไขมันในเลือดสูง หรือมีพฤติกรรมดื่มแอลกอฮอล์ ภาวะนี้มักไม่แสดงอาการและอาจตรวจพบโดยบังเอิญจากผลเลือดหรือการตรวจอัลตราซาวนด์ช่องท้อง NHS
การดำเนินของโรค
โรคไขมันสะสมที่ตับอาจค่อย ๆ พัฒนาเป็นลำดับ ดังนี้
ไขมันสะสมในตับ
ระยะแรกมักยังไม่มีอาการผิดปกติ ทำให้ผู้ป่วยจำนวนมากไม่รู้ตัว
ตับเริ่มอักเสบ
เมื่อไขมันสะสมต่อเนื่อง อาจกระตุ้นให้เซลล์ตับเกิดการอักเสบเรื้อรัง
เกิดพังผืดในตับ
การอักเสบเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดแผลและพังผืดแทรกอยู่ในเนื้อตับ
ตับเสียหายรุนแรง
หากไม่ควบคุมปัจจัยเสี่ยง โรคอาจพัฒนาไปสู่ตับแข็ง ภาวะตับล้มเหลว และเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งตับได้
อย่างไรก็ตาม ผู้ที่มีไขมันสะสมในตับไม่ได้พัฒนาไปสู่ระยะรุนแรงทุกราย การปรับพฤติกรรมและติดตามผลกับแพทย์สามารถช่วยชะลอความเสียหายของตับได้
อาการที่ควรสังเกต
ระยะแรกมักไม่มีอาการ แต่ผู้ป่วยบางรายอาจมีอาการ เช่น
อ่อนเพลีย เหนื่อยง่าย
รู้สึกไม่สบายตัว
แน่นหรือเจ็บบริเวณชายโครงด้านขวา
เบื่ออาหาร คลื่นไส้
น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
หากโรคเข้าสู่ระยะรุนแรง อาจพบอาการตัวเหลือง ตาเหลือง ท้องบวม ขาบวม คันตามผิวหนัง หรือมีอาการสับสน ควรรีบเข้ารับการตรวจจากแพทย์
ใครบ้างที่เป็นกลุ่มเสี่ยง?
ผู้ที่มีภาวะอ้วน น้ำหนักเกิน หรือมีไขมันสะสมบริเวณหน้าท้อง
ผู้ป่วยเบาหวาน โดยเฉพาะผู้ที่ควบคุมระดับน้ำตาลได้ไม่ดี
ผู้ที่มีไขมันในเลือดหรือความดันโลหิตสูง
ผู้ที่ไม่ค่อยออกกำลังกาย
ผู้ที่รับประทานอาหารหวาน มัน หรืออาหารแปรรูปเป็นประจำ
ผู้ที่ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
ผู้ที่ใช้ยาบางชนิด เช่น Tamoxifen ซึ่งควรติดตามการทำงานของตับตามคำแนะนำของแพทย์ และไม่ควรหยุดยาเอง
แนวทางดูแลและป้องกัน
ควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์เหมาะสม โดยลดน้ำหนักอย่างค่อยเป็นค่อยไป
ลดอาหารทอด อาหารมัน ไขมันอิ่มตัว น้ำหวาน และขนมที่มีน้ำตาลสูง
เพิ่มผัก ธัญพืชไม่ขัดสี โปรตีนไขมันต่ำ และอาหารที่มีประโยชน์
ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอให้เหมาะกับสภาพร่างกาย
งดหรือลดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพราะอาจเพิ่มความเสียหายต่อตับ
ควบคุมระดับน้ำตาล ไขมันในเลือด และความดันโลหิต
ไม่ซื้อยาหรืออาหารเสริมรับประทานเอง
ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยงควรตรวจสุขภาพและประเมินการทำงานของตับตามคำแนะนำของแพทย์
